Building Change

Hülya Kat (D66): “Ik ben me erg bewust van onze effecten breder op het Koninkrijk en op armoedebestrijding en inkoop in het buitenland.”

Hülya Kat (D66) heeft in 2021 SDG 1 (geen armoede) en SDG 2 (geen honger) geadopteerd. In haar portefeuille zitten onder andere armoede en schulden, beschermd wonen, maatschappelijke opvang en diensttijd, kansspelen, faillissementswet, en privaatrecht. Ook is ze de voorzitter commissie Justitie en Veiligheid. Hülya Kat was Tweede Kamerlid namens D66. 

Hoe heeft u het adopteren van SDG 1, geen armoede, en SDG 2, geen honger, ervaren? 

Het mooie van zo’n doel fysiek krijgen, is dat het als daily reminder dient voor waar je je aan hebt gecommitteerd. Het past ook sterk bij mijn portefeuille: bestrijding van armoede en schulden. In het verlengde van armoede, gaat het ook om het zorgen dat mensen niet afhankelijk zijn van een voedselbank. Dat ze dus zelf boodschappen kunnen doen en een inkomen hebben. Deze SDG’s hangen dus heel erg met elkaar samen. 

Het is niet zo dat ik SDG’s an sich als een merk heb gebruikt in mijn debatten. Vanuit D66 ben ik me heel erg bewust van niet alleen het effect hier maar ook breder in het Koninkrijk en onze effecten op armoedebestrijding en inkoop in het buitenland. Dat besef is steeds meegenomen in mijn werk. De SDG’s speelden dus op de achtergrond als rode draad. Een SDG als ‘geen armoede’ is vrij breed. Die invulling verschilt per politieke partij. Het goede van een SDG is ook dat je niet gebonden bent aan hoe je daar invulling aan moet geven maar dat het doel blijft dat ze gerealiseerd moeten worden. De SDG’s zijn een reality check voor alles wat ik doe in moties, amendementen, begrotingen, en wetsvoorstellen die leiden tot het uiteindelijk tegengaan van bijvoorbeeld voedselverspilling. 

Op welke manieren heb je je SDGs concreet kunnen inzetten? 

Menstruatiearmoede bestrijden is een hele belangrijke. Als we zien hoeveel meisjes en jonge vrouwen niet naar school gaan of verzuimen op het werk omdat ze geen geld hebben voor goede mesntruatieartikelen, is het niet goed dat we als maatschappij niet ingericht zijn om hen te ondersteunen. Samen met een aantal andere partijen hebben we gezorgd dat menstruatieproducten in ieder geval gratis te krijgen zijn zonder formulieren in te vullen voor de meeste kwetsbare huishoudens. Het is een hele mooie eerste stap dat net zoals gratis toiletpapier ook menstruatieartikelen beschikbaar zijn als je niet thuis bent. Hier op de Tweede Kamer hebben we ze al, maar het moet standaard in elk schoolgebouw en elke gemeente aanwezig zijn. Die eerste stap is nu gezet: het besef. Dit onderwerp werd aan het begin heel erg weggelachen en naar over gesproken. Door met elkaar samen te werken, zowel partijen als organisaties, kunnen we een taboe doorbreken en die schaamte stoppen. Daar ben ik ontzettend trots op. 

Heeft u ook een voorbeeld voor SDG 2, geen honger? 

Wij hebben besproken met de Voedselbank Nederland dat we anders moeten gaan kijken naar voedselbanken. Het ideale plaatje zou zijn om geen voedselbanken meer in Nederland te hebben. Ik heb toen afgesproken via een motie met de Minister om voedselverspilling op een andere manier tegen te gaan zodat voedsel daar is waar mensen het nodig hebben maar dat er geen systeem is met afzonderlijke voedselbanken. Er zijn zoveel lokale initiatieven die een goed alternatief zijn voor de voedselbank, waarbij stigma verminderd wordt, zoals apps als Too Good to Go en tegoedpassen waarmee mensen zelf boodschappen kunnen doen. Die zouden eigenlijk opgepakt moeten worden door het Ministerie. Op korte termijn is dat directe materiële hulp, maar het heeft ook te maken met systeemverandering. Het besef moet er zijn voordat het systeem verandert. Ook de voedselbanken zien dat dat aan het ontwikkelen is en dat hun huidige uitgiftepunt-systeem ook naar supermarkten toe aan het verplaatsen is. Daardoor wordt het laagdrempelig, met minder stigma, en dat je naar zo’n winkel durft te gaan en durft hulp aan te vragen bij de gemeente. 

Een ander voorbeeld is ook dat we in tijden van inflatie hebben gezorgd dat het minimumloon en de uitkeringen omhoog gingen. Doordat wij gezorgd hebben dat het extra geld niet naar de schuldeisers ging, hebben mensen meer leefgeld gekregen waardoor ze meer boodschappen hebben kunnen betalen. Daardoor is er minder honger. 

Wat is de internationale component van jouw tijd als adoptieouder? 

In Caribisch Nederland hebben we het bestaansminimum verbeterd. Mensen hebben daar onterecht jarenlang niet vergelijkbare investeringen gekregen. Daardoor hebben ze daar te maken met een andere vorm van sociale zekerheid. Mensen hebben daar drie banen nodig om rond te komen. Ook zijn de benzineprijzen erg hoog. Wij hebben geregeld in afgelopen begroting dat het minimumloon daar fors omhoog gaat. Via het verhoogde minimumloon is het de bedoeling dat ze een fatsoenlijk huishouden kunnen draaien. Dat is iets waar Nederland heel lang heeft weggekeken. Formeel is het niet het buitenland maar dat is wel iets waar we impact hebben gehad. 

Interview door Abigail Johnson (Partos) en Yasmin Bijvank (Foundation Max van der Stoel)

Na de Tweede Kamerverkiezingen in 2021 lanceerde Building Change de nieuwe campagne voor de tweede editie van “Adopteer een SDG”. Meer dan dertig Kamerleden van negen fracties hebben één of meer Duurzame Ontwikkelingsdoelen geadopteerd. Een coalitie van maatschappelijke organisaties rond Building Change ondersteunde hen met informatie en adviezen. Nu er een nieuwe Verkiezingstijd is aangebroken en er een nieuw kabinet aankomt, maken we samen met een aantal van de adoptieouders de balans op.